Airco koelcalculator
Met deze check zie je in twee minuten welk aircovermogen bij je ruimte past. We rekenen uit hoeveel warmte er op een hete zomerdag je ruimte in komt: door de zon op het glas, door de muren en het dak, met de buitenlucht die je ventileert, en van de mensen en apparaten binnen. Daar komt het vocht bij dat de airco uit de lucht moet halen. Die opbouw komt uit de rekennorm voor het energielabel (NTA 8800, bijlage AA). De norm is bedoeld als toets op oververhitting en niet als maat voor een toestel; daarom rekenen wij het dak op de zomerse piek en vergelijken we het totaal met de catalogusmaat van een airco.
Daarom vragen we naar de windrichting van het grootste raam en naar zonwering: die twee bepalen samen de grootste post. Een game-pc of een koeling in een winkel geeft evenveel warmte af in een kleine als in een grote ruimte, dus die tellen we in watt op bij de uitkomst.
Er zit geen veiligheidsmarge in. De enige afronding is die naar een toestelmaat die je kunt kopen: 2,0 tot 14,0 kW, vergeleken met de catalogusmaat bij 35 graden buiten. Wat eruit komt is een indicatie, geen berekening volgens de norm. Voor de echte maat komen we langs, want de plaats van de binnen- en buitenunit, de leidinglengte en de condensafvoer bepalen net zo goed of een airco bevalt.
Bereken je indicatie
Live airco indicatie
Zo is het opgebouwd
Let op: er zit geen veiligheidsmarge in. De uitkomst volgt rechtstreeks uit wat je invult.
Hoe werkt deze airco indicatie?
Deze tool is bedoeld als praktische hulp. Je hoeft geen technische kennis te hebben: vul in wat je weet en kies bij twijfel de optie die het meest op jouw situatie lijkt.
1. Zo rekent de tool
We tellen vijf posten op, in watt, in de opbouw van NTA 8800 bijlage AA (2025) voor de zomerse warmtelast van een verblijfsruimte: de zon die door het glas naar binnen komt (per windrichting of door een dakraam, met de zonwering en het soort glas), de warmte die door het glas komt doordat het buiten warmer is, de warmte door de dichte gevel (de vaste waarde uit de norm) en het dak (op de zomerse piek van een donker dak), de buitenlucht die je ventileert plus de kierlucht, en de mensen en apparaten in de ruimte. Daar tellen we het vocht bij op dat de airco uit de lucht moet halen (de norm doet dat niet), en het totaal vergelijken we met de catalogusmaat van een toestel bij 35 graden buiten. De maten geef je op zoals het jou uitkomt: lengte en breedte, alleen de oppervlakte, of de inhoud met de hoogte. De vuistregel "inhoud maal 40 watt" zit er niet meer in: die telde dak, glas en apparaten al mee en dus dubbel.
Goed geïsoleerd: 3,2 W per m² gevel, 8 per m² dak
Gebouwd na 1992, of na-geïsoleerd met HR++-glas (energielabel A of B). We rekenen dan met HR++ (zontoetreding 0,60).
Gemiddeld: 10 W per m² gevel, 20 per m² dak
Gebouwd tussen 1975 en 1992 en niets aan gedaan, dubbel glas (energielabel C of D). Twijfel je? Kies deze.
Matig of onbekend: 17 W per m² gevel, 50 per m² dak
Gebouwd voor 1975 zonder na-isolatie (energielabel E tot G), of je weet het niet. We rekenen ook hier met dubbel glas; heb je nog enkel glas, reken op ruim 10 procent meer. De ruimte wordt in de zomer snel warm.
Voorbeeld: een woonkamer van 5 bij 8 meter is 40 m², gemiddeld geïsoleerd, grootste raam op het zuiden zonder zonwering, 2 personen en een tv. Zon door 8 m² raam: 0,75 × 8 × 0,70 × 663 W/m² = 2.785 W; warmte door het glas 153 W, dichte gevel en dak 128 W, buitenlucht 285 W, mensen en apparaten 290 W: 3,6 kW voelbaar, plus 0,8 kW vocht is 4,4 kW. Gedeeld door 1,04 (een toestel levert bij 30 graden buiten iets meer dan bij 35) is dat 4,3 kW als catalogusmaat: een toestel van 5,0 kW past. Met buitenzonwering scheelt het 2,0 kW.
2. Waarom vragen we naar dak, zon, glas en gebruik?
Twee ruimtes kunnen even groot zijn en toch een heel andere airco nodig hebben. Een woonkamer met kleine ramen op het noorden vraagt minder dan een derde van dezelfde woonkamer met een glazen achterpui op het zuidwesten (2,0 tegen 6,0 kW); buitenzonwering haalt die pui terug tot 2,5 kW.
Direct onder het dak
Een dak vangt de hele dag zon en geeft die warmte door aan de ruimte eronder. De vaste waarde van bijlage AA (3,2, 10 of 17 W per m²) is bedoeld als toets en niet als zomerse piek: een donker dak wordt op de warmste dag 25 tot 30 graden warmer dan de lucht (in de vakliteratuur de zon-luchttemperatuur, ASHRAE). Daarom rekenen we het dak met zijn isolatiewaarde bij 30 graden verschil: een kaal dak 50 W per m², een dak uit de jaren tachtig 20, een geïsoleerd dak 8; een schuin dak telt 15 procent groter dan de plattegrond. Een dakraam vangt 914 W per m², meer dan elk gevelraam; daarom vragen we ernaar bij een ruimte onder het dak, en rekenen we dan de helft van het glas als dakraam en de helft op de gekozen windrichting.
Zon
De zon door het glas is bijna altijd de grootste post. Per windrichting rekenen we met het uurmaximum op de ontwerpdag van NEN 5060 (tabel AA.3): noord 235, noordoost 378, oost 726, zuidoost 764, zuid 663, zuidwest 859, west 825 en noordwest 683 W per m² glas. Zuidwest en west zijn de zwaarste: de zon staat dan laag terwijl het al warm is. Daarvan komt het glasaandeel van het raam (75 procent) maal de zontoetreding van het glas (HR++ 0,60, dubbel 0,70) naar binnen, maal de zonwering: buiten (screen, buitenjaloezie, uitvalscherm) laat een kwart door, binnen (gordijn, lamellen) twee derde.
Glas
Glas laat de zon binnen en geleidt de buitenwarmte. Normaal is 20 procent van de vloer aan raam (slaapkamer 15), veel 30 procent en een pui of glazen wand 45 procent; dat zijn aannames, de Bbl-daglichteis is minimaal 10 procent. Een serre of glazen aanbouw rekenen we niet met deze tool: daar ligt de zonlast zo hoog dat we het op locatie bepalen.
Gebruik van de ruimte
Het gebruik bepaalt de ventilatie: een woonkamer of slaapkamer 0,7 dm³/s per m² (Bbl artikel 4.122), een kantoor, winkel of horecazaak 1,0 en in de horeca minstens 4 dm³/s per gast (aannames; daar kijken we altijd op locatie mee), plus 0,2 dm³/s per m² kierlucht. Die buitenlucht is warm en vochtig: 1,2 W per dm³/s per graad en 19,5 W vocht per dm³/s. Een serverruimte rekenen we met het opgenomen vermogen van de apparatuur, 24 uur per dag, ook in de winter.
Mensen en apparaten
Elke persoon geeft ongeveer 70 watt warmte en 50 watt vocht af (ASHRAE), in een kantoor of winkel 75 en 55, in een restaurant 80 en 80. Apparaten tellen ook mee: een tv met verlichting zo’n 150 watt, een paar computers 500 watt, föhns, keukenapparatuur of koelingen 1.000 watt of meer. Dat telt op, ongeacht de grootte van de ruimte. Bij 24 graden binnen is maar ruwweg driekwart van de capaciteit van een airco voelbaar (Daikin-tabel: 2,40 van 3,32 kW); daarom vergelijken we het totaal van warmte en vocht met de catalogusmaat.
3. Verwarmen met een airco
Elke airco die wij plaatsen koelt én verwarmt. De kW op de kaart is de koelmaat. Wat een airco bij -7 en -10 graden nog verwarmt staat in de tabel van de fabrikant en verschilt per toestel; bij kou en vocht ontdooit de buitenunit af en toe en verwarmt hij een paar minuten niet. Als bijverwarming in voor- en najaar is dezelfde maat prima. Wil je de airco de hele winter als hoofdverwarming gebruiken, dan telt niet de koelmaat maar het warmteverlies van de ruimte bij -10 graden: reken dat op de pagina warmteverlies en vraag advies aan, dan kiezen we de maat daarop.
4. Waarom niet gewoon de grootste airco kiezen?
Een grotere airco is niet automatisch beter. Een te zware airco kan te snel koelen, vaker aan en uit schakelen, minder goed ontvochtigen, meer geluid maken en minder comfortabel aanvoelen. Een goed gekozen airco draait rustiger en zorgt juist voor een prettiger klimaat.
5. Advies aanvragen
Wil je na de berekening advies? Klik op "Advies aanvragen met deze uitkomst": je samenvatting staat dan al in het contactformulier. We kijken mee naar de plaats van de binnenunit en de buitenunit, de leidinglengte, de condensafvoer, het geluid, de vrije luchtstroming, het gebruik als verwarming en de praktische mogelijkheden in de woning of bedrijfsruimte. Zie ook airco onderhoud voor wat er daarna bij komt kijken.